Günümüzün yaşayan en önemli toplumbilimcilerinden biri sayılan Manuel Castells, üç ciltlik dev eserinde, yeryüzündeki kültürlerin ve kurumların çeşitliliğine bağlı olarak ortaya çıkan ve çok farklı biçimlerde tezahür eden yeni toplumsal yapının oluşumunu inceliyor. Castells bu yapının biçimlenmesini, 20. yüzyılın sonlarına doğru kapitalist üretimin yeniden yapılanmasıyla kendini gösteren yeni bir kalkınma biçiminin ortaya çıkışıyla ilişkilendirmektedir.
Castells’in “Enformasyonel Kapitalizm” diye adlandırdığı, Enformasyon Çağı’nın bir çıktısı olan Ağ Toplumu kavramı bilgi ve iletişim teknolojilerinin süratli gelişimine paralel olarak ortaya çıkmıştır. Yazar Enformasyon Çağı: Ekonomi, Toplum ve Kültür eserinin ilk cildi olan Ağ Toplumunun Yükselişi‘nde Amerika’dan Uzakdoğu’ya kadar çeşitli bölgelerde yapılmış araştırmalardan yola çıkarak hızlı bilgi, sermaye ve kültür akışının koşulladığı enformasyon çağının dinamiklerine dair sistematik bir teori oluşturuyor. Bilgi (enformasyon) teknolojilerini merkez alan teknoloji devriminin, toplumun maddi temelini yeniden şekillendirdiğini belirten Castells, dünyayı saran ağlar sayesinde küresel olarak birbirine bağlı devlet, ekonomi ve toplum üçgeninden söz eder. Afrika’da açlıktan ölen çocukları, Suriye’deki savaşı, İran’ın dünyaya açılımını, IŞİD katliamlarını, Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimlerini işte bu ağlar sayesinde öğreniriz.

2000 Baskısı İçin Teşekkür
1996 Baskısı İçin Teşekkür
Teşekkür

GİRİŞ Ağ ve Benlik
Teknoloji, Toplum ve Tarihsel Değişim
Enformasyonalizm, Sınaîleşmecilik, Kapitalizm Devletçilik: Kalkınma Biçimleri, Üretim Biçimleri
Enformasyonalizm ve Kapitalist Perestroyka
Enformasyonel Toplumda Benlik
Yöntem Üzerine Birkaç Söz

BİRİNCİ BÖLÜM Enformasyon Teknolojisi Devrimi
Hangi Devrim?
Sanayi Devriminden Ç›kar›lacak Dersler
Enformasyon Teknolojisi Devriminin Tarihsel Gelişimi
Mikro-Mühendislik Makro-Değişimler: Elektronik ve Enformasyon
İnternet’in Ortaya Çıkışı
Ağ Teknolojileri ve Yayılan Bilgisayarlaşma
1970’lerdeki Teknolojik Bölünme
Hayat Teknolojileri
Toplumsal Bağlam ve Teknolojik Değişimin Dinamikleri
Enformasyon Teknolojisi Devriminin Modelleri, Aktörleri ve Mekânları
Enformasyon Teknolojisi Paradigması

İKİNCİ BÖLÜM Yeni Ekonomi: Enformasyonelizm, Küreselleşme, Ağın Oluşması
Verimlilik, Rekabet ve Enformasyonel Ekonomi
Verimlilik Muamması
Bilgiyi Temel Alan Verimlilik Enformasyonel Ekonomiye mi Özgüdür?
Enformasyonelizm ve Kapitalizm, Verimlilik ve Kârlılık
Enformasyonelizmin Tarihsel Özgüllüğü
Küresel Ekonomi: Yapısı, Dinamikleri ve Doğuşu
Küresel Finans Piyasaları
Mallar ve Hizmetler Açısından Piyasaların Küreselleşmesi: Uluslararası Ticaretin Büyümesi ve Dönüşümü
Küreselleşme Bölgeselleşmeye Karşı mı?
Üretimin Uluslararasılaşması: Çokuluslu Şirketler ve Uluslararası Üretim Ağları
Enformasyonel Üretim; Bilim ve Teknolojinin Seçici Küreselleşmesi
Küresel Emekten Bahsedilebilir mi?
Küresel Ekonominin Geometrisi: Dilimler ve Ağlar
Küreselleşmenin Ekonomi Politiği: Kapitalist Yeniden Yapılanma, Enformasyon Teknolojisi, Devlet Politikaları
Yeni Ekonomi

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Ağ Kurumu: Enformasyonel Ekonominin Kültürü, Kurumlar ve Örgütlenmeleri
Kapitalizmin Yeniden Yapılanmasında ve Sınaileşmecilikten Enformasyonelizme Geçişte Örgütlenmenin İzlediği Yörünge
Kitlesel Üretimden Esnek Üretime
Büyük Şirketlerin Krizi ve Küçük Girişimler: Mitler ve Gerçeklik
“Toyotizm”: Yönetici ile İşçinin İşbirliği, Çok İşlevli Emek, Toplam Kalite Kontrolü ve Belirsizliğin Giderilmesi
Şirketlerarası Ağ Oluşumu
Şirketlerin Stratejik İttifakları
Yatay Şirket ve Küresel Girişim Ağları
Dikey Şirket Modelinin Krizi ve İşletme Ağlarının Doğuşu
Ağlardan Ağ Oluşturmak: Cisco Modeli
Enformasyon Teknolojisi ve Ağ Kurumu
Kültür, Kurumlar ve Ekonomik Örgütlenme: Doğu Asya’da İşletme Ağları
Doğu Asya’daki Girişim Ağlarının Bir Tipolojisi
Japonya
Kore
Çin
Kültür, Örgütlenmeler ve Kurumlar: Asya’daki Giriflim Ağları ve Kalkınmacı Devlet
Çokuluslu Girişimler, Ulusüstü Şirketler ve Uluslararası Ağlar
Enformasyonelizmin Ruhu

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Çalışmanın ve İstihdamın Dönüşümü: Ağ İşçileri, İşsizler ve Esnek Zamanlı Çalışanlar
Gelişmiş Kapitalist Ülkelerde İstihdamın ve Mesleki Yapının Tarihsel Evrimi: G-7 Ülkeleri, 1920-2005
Sanayileşmecilik Sonrası, Hizmet Ekonomisi ve Enformasyonel Toplum
İstihdam Yapısının Dönüşümü, 1920-70 ve 1970-90
Yeni Mesleki Yapı
Enformasyonel Toplumun Olgunlaşması: 21. Yüzyılda ‹stihdam Projeleri
Özet: İstihdam Yapısının Gelişimi ve Bu Gelişimin Enformasyonel Topluma İlişkin Karşılaştırmalı Bir Analiz Açısından Anlamı
Küresel Bir İşgücü Var mıdır?
Enformasyonel Paradigmada Çalışma Süreci
Enformasyon Teknolojisinin İstihdam Üzerindeki Etkileri: İşsiz Bir Topluma Doğru mu?
İş ve Enformasyonel Bölünme: Zamanı Esnek Kullananlar
Enformasyon Teknolojisi ve Sermaye-Emek İlişkilerinin Yeniden Yapılanması: Toplumsal İkilik mi, Yoksa Toplumsal Parçalanma mı?
Ek A: Dördüncü Bölüm İçin İstatistiki Tablolar
Ek B: Metodolojik Not ve G-7 Ülkelerinde İstihdam Yapısının ve Mesleki Yapının Analizi İçin İstatistiki Veriler, 1920-2005
Kanada
Fransa
Almanya
İtalya
Japonya
Britanya
ABD

BEŞİNCİ BÖLÜM Gerçek Sanallık Kültürü: Elektronik İletişimin Entegrasyonu; İzleyici ve Dinleyici Kitlesinin Sonu ve İnteraktif Ağların Yükselişi
Gutenberg Galaksisi’nden McLuhan Galaksisi’ne: Kitle Medyası Kültürünün Yükselişi
Yeni Medya ve Kitlesel Seyirciliğin Çeşitliliği
Bilgisayar Ortamında İletişim, Kurumsal Denetim, Sosyal Ağlar ve Sanal Cemaatler
Minitel Hikâyesi: Devlet ve Aşk
İnternet Müessesesi
İnteraktif Toplum
Büyük Füzyon: Sembolik Bir Ortam Olarak Multimedya
Gerçek Sanallığın Kültürü

ALTINCI BÖLÜM Akışların Uzamı
Gelişmiş Hizmetler, Bilgi Akış ve Küresel Kent
Yeni Sınaî Uzamı
Elektronik Kulübede Gündelik Hayat: Kentlerin Sonu mu Geldi?
Kent Formunun Dönüşümü: Enformasyonel Kent
Amerika’nın Son Banliyö Cephesi
Avrupa Kentlerinin Silinip Giden Cazibesi
Üçüncü Binyılın Kentleşmesi: Mega-Kentler
Uzamın Sosyal Teorisi ve Akışlar Uzamı Kuramı
Tarihin Sonunun Mimarisi
Akışlar Uzamı ve Mekânlar Uzamı

YEDİNCİ BÖLÜM Sonsuzluğun Kıyısında: Zamansız Zaman
Zaman, Tarih ve Toplum
Değer Kaynağı Olarak Zaman: Küresel Kumarhane
Esnek Zaman ve Ağ Müessesesi
Çalışma Süresinde Değişim
Hayat Döngüsünün Bulanıklaşması: Toplumsal Ritm Bozukluğuna Doğru mu Gidiyoruz?
Reddedilen Ölüm
Anlık Savaşlar
Sanal Zaman
Zaman, Uzam ve Toplum: Sonsuzluğun Eşiği
SONUÇ: Ağ Toplumu
Kaynakça
Dizin

Castells’i Türkiyeli okurlar en çok Enformasyon Çağı üçlemesi ve son kitabı İsyan ve Umut Ağları, İnternet Çağında Toplumsal Hareketler ile tanıyor. Castells’in son çalışmalarında farklı ülkelerde kentlerdeki toplumsal hareketlerde internetin rolü odağa alınıyor.
Mine Gencel Bek, 5 Mart 2014, T24

http://t24.com.tr/yazarlar/mine-gencel-bek/manuel-castells-kimse-interneti-durduramaz,8678

_

Manuel Castells

Manuel Castells 1942’de İspanya’da doğdu. 1958-1962 yılları arasında Barcelona Üniversitesi’nde hukuk ve ekonomi eğitimi gördü. 1964’te Sorbonne Hukuk ve Ekonomi Fakültesi’nden mezun oldu. Doktora derecesini, 1967’de Paris Üniversitesi Sosyoloji bölümünden aldı.

Akademik hayatına 1967’de Paris Üniversitesi’nde sosyoloji dersleri vererek başladı. 1972’de yazmış olduğu La Question Urbaine adlı kitabı on dile çevrildi ve bu kitabıyla “Yeni Kent Sosyolojisi” kavramının entelektüel kurucularından biri oldu. 1982’de Guggenheim Fellowship, 1983’te C.Wright Mills ödülünü kazandı.

1979’dan beri Berkeley California Üniversitesi Şehir ve Bölge Planlama ve Sosyoloji bölümlerinin yanısıra, Avrupa, Amerika, Kanada, Asya ve Latin Amerika’daki 15 değişik üniversitede konuk profesör olarak ders vermeye devam etmektedir. Derslerin içeriğini; kentsel ve bölgesel siyasetin karşılaştırmalı analizi, enformasyon toplumunun sosyolojisi ve enformasyon teknolojisi ve toplumu oluşturmaktadır.

Castells ayrıca, UNESCO, Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID), Avrupa Komisyonu (EC), Şili (Allende yönetimi), Meksika, Fransa, Ekvator, Rusya, Brezilya, Portekiz, İspanya ve Güney Afrika hükümetlerine danışmanlık yapmıştır.

Başta Enformasyon Çağı: Ekonomi, Toplum ve Kültür adlı 3 ciltlik eseri olmak üzere, yirmi kitap, yüzün üstünde makalenin yazarı ve on beş kitabın editörü olan Castells’in diğer önemli eserleri arasında; The City and the Grassroots: A Cross-cultural Theory of Urban Social Movements (1983), The Informational City: Information Technology, Economic Restructuring & the Urban-Regional Process (1989), The Internet Galaxy: Reflections on the Internet, Business, and Society (2001) yeralmaktadır.