Sana ve topluma dair bir kitap bu. Sana dair derken bu ille de kişisel senden söz ettiğim anlamına gelmiyor. Esasen toplumsal, teorik senden, 21. yüzyılın ilk onyıllarına özgü bir birey tipi olarak senden söz ediyorum. Bu birey, modernitenin başlangıcından bu yana dramatik bir değişime uğramıştır. Stuart Hall’un izah ettiği gibi, modern dünya tarihinde üç farklı tip bireye tanıklık ettik: “Aydınlanmanın öznesi olan birey; akıl yürütme, bilinç ve eylem yetenekleriyle donatılmış, tümüyle kendine güvenen, bütünlüklü bir birey kavrayışına dayanıyordu.” Bu birey tipini, 19. yüzyılın ikinci yarısıyla 20. yüzyılın ilk yıllarında ortaya çıkan sosyolojik özne takip etmiştir. Beraberinde de “öznenin bu merkezî çekirdeğinin özerk ve kendine yeterli olmadığı, ‘anlamlı ötekilere’ bağlı olarak şekillendiği” anlaşılmıştır. Kenneth Allan

Dört ana kısımdan oluşan bu kitap, başlangıçta moderniteyi tanımlayarak kitap boyunca çağdaş teorilere ilişkin bir altyapı oluştururken, devamında Frankfurt Okulu ve Talcott Parsons’ın teorisine değinerek sosyal düşünce üzerindeki etkilerini anlatmaktadır. İkinci kısımda ise bireyler ve durumlara eğilirken, burada bireyin yüz yüze sosyal iletişime geçtiğinde neler olduğunu açıklayan teorileri sunmaktadır. Toplumsal yapılar ve sistemlere değinen üçüncü kısım, bu bölümde ele alınan teorisyenlerin toplumsal yapı teorilerini anlatmaktadır. Dördüncü kısımda moderniteden çıkmış olma ihtimalleri ve sorunları ele alınmaktadır. Son olarak beşinci kısım okura, çağdaş siyasal kimlikleri açıklamaya çalışmaktadır.

Çağdaş Sosyal ve Sosyolojik Teori basit bir kitap değildir. Hem öğrencilerin, hem akademisyenlerin, hem de toplumbilimle ilgili her bireyin çalışmaları boyunca kullanabileceği bir araçtır. Her bir bölüm için yazar bir büyük resim, teoriseyene kısa bakış, kavramlar ve teori, özet, perspektif seçimi sunar ve bu kitabı bir “araç” gibi kullanabilmeniz adına “teori alet çantanız için” bölümüyle sonlandırır. Yazarın da kitabın başında dediği gibi, “Kendinize bir iyilik yapın ve bu kitabı kullanın”.

Bu eserde incelenen düşünürler:
Talcott Parsons, Max Horkheimer, Theodor Adorno, Herbert Blumer, Erving Goffman, Harold Garfinkel, George Homans, Peter Blau, Randall Collins, William Julius Wilson, Janet Saltzman Chafetz, Pierre Bourdieu, Michel Foucault, Immanuel Wallerstein, Manuel Castells, Jürgen Habermas, Jeffrey C. Alexander, Anthony Giddens, Patricia Hill Collins, Cornel West, Dorothy E. Smith, Judith Butler.

GİRİŞ Gerçek Sen
Çeviri: Hakan Ergül
Kitabın Kurgusu
Kendinize Bir İyilik Yapın: Bu Kitabı Kullanın!

BİRİNCİ KISIM Başlangıçlar
Çeviri: Hakan Ergül
BİRİNCİ BÖLÜM Önce Modernite Vardı
Modern Toplum
Modern Bilgi
Pozitivizm ve Sosyoloji
Teori: Modern Bilginin Anahtarı
Klasik Teorisyenler
Çağdaş Teorinin Güçlükleri
Özet
Teori Alet Çantanız İçin
İKİNCİ BÖLÜM 20. Yüzyıl Teorisinin Dönüm Noktaları – Talcott Parsons ve Frankfurt Okulu
Talcott Parsons: Sosyolojiyi Tanımlamak
Parsons’ın Sosyal Bilim Vizyonu
Parsons’ın Teorik Projesi
Toplumsal Düzen Meselesi
İradeci Eylem
İradeci Eylemin Kalıplaşması
Frankfurt Okulu: Sosyolojideki Sorun
Tarihsel Kökenleri
Pozitivizmdeki Sorun: Max Horkheimer ve Theodor Adorno
Özet
Teori Alet Çantanız İçin

İKİNCİ KISIM Bireyler ve Durumlar
Çeviri: Mete Pamir
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Benliğin Dili – Herbert Blumer
Teorisyene Kısa Bakış
Kavramlar ve Teori: Ortaya Çıkan Anlamlar
Anlam ve İnsan Doğası
Etkileşimler ve Ortaya Çıkan Anlamlar
Simgeler ve Toplumsal Nesneler
Kavramlar ve Teori: Benlik ve Eylem
Benliğin Yaratılması
Benliğin Dili
Toplumsal Eylem
Kavramlar ve Teori: Toplum ve Sosyoloji
Ortaklaşa Eylemler
Sosyoloji
Özet
Perspektif Seçimi: Simgesel Etkileşimcilik
Teori Alet Çantanız İçin
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Benliğin Görüntülenmesi – Erving Goffman
Büyük Resim: Öz İmaj
Teorisyene Kısa Bakış
Kavramlar ve Teori: İzlenim Yönetimi
Benliğin İcrası
Rollerle İlişki Kurmak
Kutsal ve Damgalanmış Benlikler
Kavramlar ve Teori: Karşılaşma
Kavramlar ve Teori: Çerçeveler ve Tonlar
Kavramlar ve Teori: Etkileşim Düzeni
Özet
Perspektif Seçimi: Dramaturji
Teori Alet Çantanız İçin
BEŞİNCİ BÖLÜM Toplumsal Düzenin Başarılması – Harold Garfinkel
Büyük Resim: Toplumsal İnşacılık
Teorisyene Kısa Bakış
Kavramlar ve Teori: Toplumsal Düzenin Başarılması
Sosyolojiyi Anlamak
Olağan, Gündelik Yöntemler
Açıklama
Görünen Ama Farkına Varılmayan
Belgeleme Yöntemi
Kavramlar ve Teori: Düşünümsellik
Gerçekliğin Durumsal İnşası
Duruma Özgü Devam Etmek
Özet
Perspektif Seçimi: Etnometodoloji
Teori Alet Çantanız İçin
ALTINCI BÖLÜM Toplumsal Mübadeleler – George Homans, Peter Blau ve Randall Collins
Büyük Resim: Faillik
Toplumsal Davranışın Temel Biçimleri – George Homans
Teorisyene Kısa Bakış
Kavramlar ve Teori: Davranışsal Psikolojinin Temel İlkeleri
İkincil Önermeler
Özet
Toplumsal Mübadeleler ve İktidar – Peter Blau
Teorisyene Kısa Bakış
Kavramlar ve Teori: Toplumsal Mübadeleler
Mübadelenin Temel İlkeleri
Kavramlar ve Teori: İktidarı ve Toplumsal Yapıları Yaratmak
Toplumsal Yapıların İnşası
Özet
Ritüelleşmiş Mübadeleler – Randall Collins
Teorisyene Kısa Bakış
Kavramlar ve Teori: Duygu – Genelleştirilmiş Mübadele Ortamları
Kavramlar ve Teori: Etkileşim Ritüeli Zincirleri
Ritüelleşmiş Toplumsal Yapılar
Kavramlar ve Teori: Katmanlaşmanın Ritüelleşmesi
İktidarın Dikey Boyutu
Ağların Yatay Boyutu
Sınıf ve İktidarın Yeniden Üretimi
Özet
Perspektif Seçimi: Mübadele Teorisi
Teori Alet Çantanız İçin

ÜÇÜNCÜ KISIM Toplumsal Yapılar ve Sistemler
Çeviri: Hakan Ergül
Büyük Resim: Analiz Düzeyleri
YEDİNCİ BÖLÜM Irksal Eşitsizliğin ve Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliğinin Yapıları – William Julius Wilson ve Janet Saltzman Chafetz
Büyük Resim: Yapılar
Irkın Azalan Önemi – William Julius Wilson
Teorisyene Kısa Bakış
Kavramlar ve Teori: Amerikan Irk Tarihi
Plantasyon Ekonomisi
İç Savaş Sonrası Dönemden Yeni Anlaşma Politikalarına
İkinci Dünya Savaşı ve Ötesi
Kavramlar ve Teori: Siyasal Yansımalar
Özet
Perspektif Seçimi: Amerikan Irk Teorisi
Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliğinin Yapıları – Janet Saltzman Chafetz
Teorisyene Kısa Bakış
Kavramlar ve Teori: Toplumsal Eşitsizliğin Baskıcı [Coercive] Yapıları
Makro-Düzey Baskıcı Yapılar
Orta-Düzey Baskıcı Yapıları
Kavramlar ve Teori: Mikro-düzey Baskıcı Yapılar
Cinsiyetlendirilmiş Toplumsal Mübadeleler
İradeci Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği
Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliğinin Yapıları
Kavramlar ve Teori: Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliğinin Değişimi
Kasıtsız Değişim
Kasıtlı Değişim
Özet
Perspektif Seçimi: Feminizm
Teori Alet Çantanız İçin
SEKİZİNCİ BÖLÜM Sınıfı Yapılandırmak – Pierre Bourdieu
Büyük Resim: Sınıf
Teorisyene Kısa Bakış
Kavramlar ve Teori: Sınıfı Yapılandırmak
Sermayenin Dört Türü
Habitus
Alanlar
Kavramlar ve Teori: Sınıfı Yinelemek
Dilsel Piyasalar
Simgesel Mücadele
Kavramlar ve Teori: Yeni Bir Sosyolojiye Doğru
Diyalektisizm ve Pratiğin Teorisi
Düşünümsel Sosyoloji
Özet
Perspektif Seçimi: Kültürel Bedenselleşme
Teori Alet Çantanız İçin
DOKUZUNCU BÖLÜM İktidar Yapıları – Michel Foucault
Büyük Resim: İktidar
Teorisyene Kısa Bakış
Kavramlar ve Teori: Hakikat Hakkındaki Hakikat
Hakikatin Keşfi
Bunca Eleştirellik Niye?
Kavramlar ve Teori: İktidar Pratikleri
Düzenin İktidarı
Söylemin İktidarı
Nesneleştirmenin İktidarı
Kavramlar ve Teori: Bedeni Disiplin Altına Almak
Beşeri Bilimlerde Disiplin
Tıp Disiplini
Cinsiyeti Disiplin Altına Almak
Yunan Cinselliği
Batılı Modern Cinsellik
Özet
Perspektif Seçimi: Postyapısalcılık
Teori Alet Çantanız İçin
ONUNCU BÖLÜM Dünya-sistemler Teorisi – Immanuel Wallerstein
Büyük Resim: Küreselleşme
Teorisyene Kısa Bakış
Kavramlar ve Teori: Kapitalizmin Diyalektiği
İşbölümü ve Sömürü
Birikim ve Aşırı Üretim
Kavramlar ve Teori: Bildiğimiz Dünyanın Sonu
Dünya-imparatorluklar ve Dünya-ekonomiler
Kondratieff Dalgaları
Modern Kriz
Sona Erişin Yapısal ve Kültürel Belirtileri
Özet
Perspektif Seçimi: Dünya-sistemler Teorisi
Teori Alet Çantanız İçin
ON BİRİNCİ BÖLÜM Ağ Toplumu – Manuel Castells
Büyük Resim: Ağ Toplumu
Teorisyene Kısa Bakış
Kavramlar ve Teori: Enformasyon Teknolojisi
Ağ Toplumunda İktidar, Siyaset ve Sınıf
Kavramlar ve Teori: Ağlar, Kimlikler ve Demokrasi
Ağ Toplumu ve Demokrasi Krizi
Özet
Perspektif Seçimi: Vurgulanan Toplum
Teori Alet Çantanız İçin

DÖRDÜNCÜ KISIM Modernite – İhtimaller ve Sorunlar
Çeviri: Simten Coşar
Büyük Resim: Sivil Toplum ve Demokrasi
ON İKİNCİ BÖLÜM Akıl ve Demokrasi – Jürgen Habermas
Büyük Resim: Toplumsal Değişim
Teorisyene Kısa Bakış
Kavramlar ve Teori: Kapitalizm ve Meşrulaştırma
Liberal Kapitalizm ve Modernite Umudu
Örgütlü Kapitalizm ve Meşrulaştırma Krizi
Kavramlar ve Teori: Demokrasinin Sömürgeleştirilmesi
Yaşam Dünyasının Sömürgeleştirilmesi
Kamusal Alanın Sömürgeleştirilmesi
Kavramlar ve Teori: Demokrasi Umudu
Eleştirel Teori Umudu
Konuşma Toplulukları Umudu
Sivil Toplum Umudu
Özet
Perspektif Seçimi: Eleştirel Teori
Teori Alet Çantanız İçin
ON ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Sivil Toplum ve Demokrasi – Jeffrey C. Alexander
Büyük Resim: Dayanışma
Teorisyene Kısa Bakış
Kavramlar ve Teori: Yeni Sivil Alan
Sivil Alanı Tanımlamak
Kavramlar ve Teori: Sivil Kurumlar
İletişimsel Kurumlar
Düzenleyici Kurumlar
Kavramlar ve Teori: Sivil Toplumun Sonuçları
Sivil Onarma ve Toplumsal Hareketler
Adalet ve Ötekini Dahil Etmek
Özet
Perspektif Seçimi: Güçlü Bir Kültürel Sosyoloji Programı
Teori Alet Çantanız İçin
ON DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Kaçak Modernite – Anthony Giddens
Büyük Resim: Toplumsal Ontoloji
Teorisyene Kısa Bakış
Kavramlar ve Teori: Toplumun Gerçekliği
Toplumun Varolma Biçimi
1. Aşama: İki Meseleyi Aynı Anda Anlamak
2. Aşama: Toplumsal Yapıların Malzemesi
3. Aşama: Yapıyı Dile Getirmek ve Toplumsal Düzeni Kurmak
Toplumu Yapmak ve Gizlemek
Bilinçsiz Güdülenme
Kavramlar ve Teori: Modernitenin Hatları
Radikal Düşünümsellik
Zamanı ve Uzamı Boşaltmak
Kurumlar ve Köksüzleştiren Mekanizmalar
Küreselleşme
Kavramlar ve Teori: Modernite Deneyimi
Benliğin Düşünümsel Tasavvuru
Saf İlişkiler
Seçim ve Yaşam Politikası
Özet
Teori Alet Çantanız İçin

BEŞİNCİ KISIM Çağdaş Siyasal Kimlikler
Çeviri: Aksu Bora - Erkal Ünal
Büyük Resim: Kimlikler Siyaseti
ON BEŞİNCİ BÖLÜM Amerika’da Siyah Olmak – Patricia Hill Collins ve Cornel West
Büyük Resim: Epistemoloji
Siyah Feminizm ve Kesişimsellik – Patricia Hill Collins
Teorisyene Kısa Bakış
Kavramlar ve Teori: Siyah Kadınların Duruş Noktası
Siyah Feminist Epistemoloji
Avrupamerkezci Pozitivizm
Siyah Feminist Epistemolojinin Dört Ana İlkesi
Siyah Feminist Düşüncenin İçerimleri
Siyah Entelektüeller
Kavramlar ve Teori: Kesişimsellik ve Tahakküm Matrisleri
Siyah Feminist Düşünce, Kesişimsellik ve Aktivizm
Özet
Siyah Deneyiminin Metalaşması – Cornel West
Teorisyene Kısa Bakış
Kavramlar ve Teori: Amerika’daki Siyah Varoluşu
Siyah Nihilizm
Siyah Önderliğindeki Kriz
Eşitlik İçin Önderlik
Özet
Teori Alet Çantanız İçin
ON ALTINCI BÖLÜM Metin, İktidar ve Kadınlar – Dorothy E. Smith
Teorisyene Kısa Bakış
Kavramlar ve Teori: Olgulardaki Sorun
Teori Değil, Yöntem
Yeni Materyalizm
Metinler ve Olgular
Kavramlar ve Teori: Yaşantı ve Bilme
Sosyoloji ve Yönetme İlişkileri
Bir Fay Hattı Olarak Toplumsal Cinsiyet
Duruş Noktası ve Metinle Dolayımlanmış İktidar
Özet
Teori Alet Çantanız İçin

ON YEDİNCİ BÖLÜM Cinsiyetin Sunumu – Judith Butler
Teorisyene Kısa Bakış
Kavramlar ve Teori: Bedenlerde Ne Var?
Bedeni Kazımak
Edimsellik – Bir Gerçekliği İlan Etmek
Amil ve Amel
Kavramlar ve Teori: Dadanma, Altüst Etme ve Queer Siyaseti
Özet
Perspektif Seçimi: Postyapısalcılık ve Queer Teorisi
Teori Alet Çantanız İçin
SONUÇ Post-Düşünce
Postkolonyalizm
Postmodernizm
Sonuç Düşünceleri
Kaynakça
Dizin

_

Kenneth Allan

Doktorasını Kaliforniya Üniversitesi’nde (Riverside, 1995) sosyoloji alanında tamamladı. Bugün North Carolina Üniversitesi’nde (UNCG) sosyoloji profesörü olarak görev yapmaktadır. Daha önce Kaliforniya Üniversitesi’nde Öğretim Görevlisi Yetiştirme Programı’nda yönetici olarak görev yapan Alan, aynı dönemde Öğretim Görevlisi Eğitimi başlıklı Amerikan Sosyoloji Derneği tarafından yayımlanan ve ikinci baskısı yapılan kitabı hazırladı. Allan, North Carolina Üniversitesi’nde verdiği klasik ve çağdaş teori derslerinin yanı sıra yüksek lisans düzeyinde pedagoji dersleri vermekte ve her yıl 2000 lise öğrencisine üniversite düzeyinde dersler veren çevrimiçi iSchool programını yürütmektedir. Yazarın araştırma alanları arasında teori, kültür ve benlik yer almaktadır. Alan’ın farklı alanlarda da yayınları bulunmaktadır. Bunlar arasında The Meaning of Culture: Moving the Postmodern Critique Forward, Explorations in Classical Sociological Theory, The Social Lens ve A Primer in Social and Sociological Theory: Toward a Sociology of Citizenship sayılabilir. Yazar son dönemde Amerikan bireyciliğinin toplumsal tarihi üzerine çalışmaktadır.