Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin 1982 tarihli Anayasası, 12 Eylül 1980’de Türk Silahlı Kuvvetleri adına yönetime el koyan Milli Güvenlik Konseyi’nin de içinde yer aldığı bir kurucu meclis tarafından hazırlanmış, 6 Kasım 1982 tarihinde halk oylamasına sunularak % 8.63 hayır oyuna karşılık % 91.37 evet oyu ile kabul edilmek suretiyle yürürlüğe girmiştir.
Serap Yazıcı bu kitabında ‘1982 Anayasası’nın temel özellikleri’, ‘Türk Silahlı Kuvvetleri’nin yetki ve ayrıcalıkları’ ve ‘yeni bir Anayasa’nın yapım süreci’ başlıklarıyla konuyu inceliyor ve Avrupa Birliği sürecinin Türk Anayasa düzeni üzerindeki etkilerini egemenlik yetkisinin devri, hukuk devletinin değişen içeriği ve kadın hakları çerçevesinde tartışıyor.

 

Önsöz

BİRİNCİ BÖLÜM 1982 Anayasası ve Bu Anayasa’nın Geçirdiği Değişiklikler

1 1982 Anayasası’nın Temel Özellikleri ve Geçirdiği Değişiklikler
Giriş
Devletin Temel Düzeni
Temel Hak ve Hürriyetler
Sivil ve Siyasal Hakların Alanını Genişleten İlk Reformlar (1987, 1995)
Temel Hak ve Hürriyet Alanlarının Genişletilmesi ve Anayasal Güvencelerinin Güçlendirilmesi (2001, 2004)
Sivilleşmeye İlişkin Değişiklikler

2 Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Türkiye’de Seçim Serbestliği
Giriş
Siyasal Hakların Alanı ve Bu Alanı Genişleten Değişiklikler
Siyasal Hakların Anayasal Alanı
Kapatma Yaptırımının Fer’î Sonucu: Siyaset Yasakları
Siyasal Hakların Alanını Sınırlayan Yasal Düzenlemeler
Devletin Tekliği İlkesinin Korunması
Azınlık Yaratılmasının Önlenmesi
Diyanet İşleri Başkanlığı’nın Yerinin Korunması
Seçim Hukuku
Seçilme Hakkı
Seçim Sistemi
Sonuç

3 Türk SilahlıKuvvetleri’nin Yetki ve Ayrıcalıkları: Sivilleşmeye Yönelik Anayasal ve Yasal Reformlar
1961 Anayasası Çerçevesinde Kurum Olarak Ordunun Elde Ettiği Yetki ve Ayrıcalıklar
12 Mart Yarı Askeri Dönemi ve 1971 ve 1973 Anayasa Değişiklikleriyle Askeri Otoriteye Tanınan Yeni Yetki ve Ayrıcalıklar
1982 Anayasası ve Bu Anayasa’nın Askeri Otoriteye Sunduğu Yetkiler
Geçiş Sürecini Düzenleyen Hükümlerden Kaynaklanan Yetkiler
Anayasa’nın Diğer Hükümlerinden Kaynaklanan Yetkiler
Sivilleşmeye Yönelik Anayasal Reformlar
Sivilleşmeye Yönelik Yasal Reformlar
Sonuç

4 Yeni Bir Anayasa’nın Yapımı Sürecinde Türkiye: Yasakçılıktan Demokratik Temsile
Giriş
1982 Anayasası: Yasakçılık ve Otoritarizm
Başlangıç Bölümü
Devletin Temel Amaç ve Görevleri
Temel Hak ve Özgürlüklerin Sınırlanması
Temel Hak ve Özgürlüklerin Kötüye Kullanılamaması
Karşıt İki Model: Temsili Demokrasi- Vesayetçi Demokrasi
1961 Anayasası’nın Demokrasi İkilemi
1961 Anayasası: Türk Siyasal Hayatının Vesayet Kurumlarıyla Tanışması
1982 Anayasası: Vesayetçi Demokrasinin Güçlendirilmesi

İKİNCİ BÖLÜM Yürütme Organının Yapısı ve Hükümet Sistemi

5 Başkanlık Sistemleri: Türkiye İçin Bir Değerlendirme
Giriş
Katılık
Çift Meşruiyet İddiası
Toplam Sıfır Oyunu
Siyaset Yarışının Dışardan Katılanlara Açık Olması
Başkanlık Sistemlerinin Siyasi Üslubu
Sonuç

6 Devlet Başkanı ile Başbakan’ın Anayasal, Siyasal Konumları ve Başkanlık ile Parlamenter Hükümet
Giriş
Halkın Seçtiği Başkan Güçlü Anayasal ve Siyasal Yetkilere Sahiptir, Ancak Onun Bu Gücü Mutlak Değildir
Çoğunluk Partisinin Lideri Olan Bir Başbakan, Başkanlık Sistemindeki Bir Başkandan Daha Güçsüz Bir Aktör Değildir

7 Hükümet Sistemi Tercihi ve Cumhurbaşkanı
Giriş

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Uluslararası ve Ulusüstü Hukukun Türk Anayasa Düzeni Üzerindeki Etkileri

8 Avrupa Birliği Süreci: Ulus Devletten Ulusüstü Devlete Geçişte Egemenlik Yetkisinin Devri
Giriş
Egemenlik Yetkisinin Devrine İlişkin İçtihadi Gelişmeler
AB Anayasa Taslağı ve Egemenlik Yetkisinin Devri
Sonuç ve Türkiye İçin Bir Değerlendirme

9 Avrupa Birliği Süreci: Ulus Devletten Ulusüstü Devlete Geçişte Hukuk Devletinin Değişen İçeriği
Giriş
Ulus Devlet Ekseninde Hukuk Devleti: Tanım ve Mekanizmalar
Tanım
Mekanizmalar
Değerlendirme
Hukuk Devleti Mekanizmaları ve Ulusüstü Devlet Ekseninde Gelişimi
322 Topluluk Hukukunun Üstünlü¤ü: ‹çtihadi ve
Normatif Geliflmeler
330 Kifli Hak ve Özgürlüklerinin Tan›nmas› ve
Etkin Yollarla Korunmas›
336 Avrupa Birli¤i ‹çin Bir Anayasa Oluflturan
Andlaflma Tasla¤›
Sonuç

10 Eşitlik İlkesinin Değişen Dinamiği Çerçevesinde Kadın Hakları
Giriş
Ulusal Anayasacılık Hareketleri ve Bu Hareketlerin Kadın Haklarına Sağladığı Koruma
Uluslararası Hukukun Kadın Haklarına Sağladığı Koruma
Avrupa Birliği Süreci: Ulusüstü Hukuk DüzenininKadın Haklarına Sağladığı Koruma
Sonuç ve Türkiye İçin Bir Değerlendirme
Bu Kitapta Yer Alan Makalelerin Orijinalleri
Dizin

_

Serap Yazıcı

1963’te Ankara’da doğan Serap Yazıcı, 1984’te Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun oldu. Aynı üniversiteden 1986’da “CHP’nin Niteliği ve Laiklik Politikası” isimli çalışmasıyla yüksek lisans, 1995’te de “Türkiye’de Askeri Müdahalelerin Anayasal Etkileri” başlıklı çalışmasıyla doktora derecesi aldı. 1991-92 akademik yılında Bristol Üniversitesi Siyaset Bilimi Bölümü’nde “Otoriter Sistemlerden Demokrasiye Geçiş” isimli programa katıldı. 2001’de de “Başkanlık ve Yarı-başkanlık Sistemleri: Türkiye İçin Bir Değerlendirme” isimli çalışmasıyla doçentlik unvanına hak kazandı.

İnönü Vakfı, Aybay Hukuk Araştırmaları Vakfı, Cumhuriyet ve Milliyet gazetelerinin açtığı yarışmalarda çalışmaları çeşitli derecelerde ödüllendirildi. Demokratikleşme Sürecinde Türkiye başlıklı kitabı ise, Türkiye Bilimler Akademisi’nin (TÜBA), 2010 yılı üniversite ders kitapları arasında, kayda değer eser ödülüne (mansiyon) layık görüldü. Halen İstanbul Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde öğretim üyesi olan Serap Yazıcı’nın Türkiye’de Askeri Müdahalelerin Anayasal Etkileri başlıklı çalışması Yetkin Yayınevi tarafından, Başkanlık ve Yarı-başkanlık Sistemleri: Türkiye İçin Bir Değerlendirme (2002) ve Demokratikleşme Sürecinde Türkiye (2009) başlıklı çalışmaları ise İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları tarafından yayınlanmıştır.