Bugünkü Filistin topraklarında Davut ve Süleyman yerleşik bir Yahudi kimliği ve devleti kurmuşlardı. Ancak devlet, Süleyman’ın ölümünden sonra (İ.Ö. 933) İsrail ve Yahuda Krallıkları olarak ikiye ayrıldı. İlkinin Asurlular (İ.Ö. 722) ikincisinin de Babilliler (İ.Ö. 586) tarafından yıkılmasıyla sürgün hayatı başladı Yahudiler için – ta ki 1948’de İsrail devleti aynı topraklarda yeniden kurulana dek.

Tarih boyunca antisemitizm ve soykırımla mücadele eden Yahudiler için kendi devletlerine sahip olma düşüncesine iten ana husus; yurtsuz kaldıkları dönemin coşkulu söylemi olan milliyetçilik değil, güvenlik duygusuydu. Filistin topraklarına bir Yahudi göçü başladı, fakat bu topraklar ne boş ne de halksızdı. Bu topraklarda Filistinli Araplarla birlikte yaşam başlayınca etnik ve sosyal çatışmalar da doğal olarak birlikte geldi. Her iki taraf da taviz vermeden bu çatışmaları sürdürürken mücadele artık savaş boyutuna evrildi ve karşılıklı beka sorununa sabitlendi.

Ya güçlü olan taraf olarak İsrail, Filistin’in tamamını ele geçirip Filistinlileri yerinden ederek çatışmayı çözecek ya da her iki tarafın da Filistin coğrafyasında kendine ayrı bir yaşam alanı oluşturacağı bir seçeneğe yönelinecekti. Çatışmanın doğası, bölgesel ve uluslararası konjonktür ikincisini geçerli kıldı. Bu seçenek tarihsel süreç içinde iki devletli çözüm olarak sahneye taşındı.

Elinizdeki bu çalışma İsrail’in Filistin tarafıyla barışı sağlayacak bir anlaşma (güncel anlamıyla iki devletli çözüm) bağlamında düşünce, tutum ve eylemlerini tarihi akış içinde belirlemeye çalışıp, İsrailli karar vericilerin gerek örtüşen gerekse çatışan söylemlerinden ve eylemlerinden yararlanarak barış sürecine İsrail’in perspektifinden nasıl baktığını ele almaktadır.

BİRİNCİ BÖLÜM
Tarihsel Arka Plan: Birlikte Var Olmak ya da Olmamak
Başlangıç Noktası: Devletleşme Öncesi Yahudilerin Niyeti
Çözüm Olarak İki Toplumun Ayrımı Fikri
Çözümsüzlüğün Kaçınılmazlığı: Toprak Taksimi
İsrail Devleti’nin Kuruluşu: Birlikte Yaşamama İsteği
1967 Savaşı ve Sonrası: Birlikte Yaşama Zorunluluğu
İsrail’de Sağ Görüş İktidarı: Filistinlilerin Haklarının İnkârı
İsrail’in Nihai Çözüm Önerisi: Sınırlı Özerklik

İKİNCİ BÖLÜM
İki Devletli Çözüm İçin Oslo Süreci: Öncesi, Sırası ve Sonrası
İzak Şamir Dönemi (1986-1992)
İzak Rabin Dönemi (1992-1996)
Binyamin Netanyahu Dönemi (1996-1999)
Ehud Barak Dönemi (1999-2001)
Ariel Şaron Dönemi (2001-2006)
Ehud Olmert Dönemi (2006-2009)
Binyamin Netanyahu Dönemi (2009-....)

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Analiz: İsrail’in İki Devletli Çözüme Yaklaşımı
İki Devlet Meselesi
İki Devletli Çözüm ve Güvenlik
İki Devletli Çözüm ve Barış İçin Müzakere
Dün
Bugün
Yarın
Kaynakça
İsim Dizini
Genel Dizin

_

Zafer Balpınar

Yüksek lisans ve doktora eğitimini Marmara Üniversitesi Ortadoğu Siyasi Tarihi ve Uluslararası İlişkiler Anabilim Dalı’nda tamamladı. Yazarın çalışma alanları arasında Ortadoğu’da güvenlik, terörizm, savaş gibi konular bulunmaktadır. Bu alanlardaki çok sayıda makalesinin yanı sıra İsrail: Güvenlik Politikasında Süreklilik ve Değişim (Açılım Kitap, İstanbul, 2012) isimli bir kitabı bulunmaktadır.